Θα υποθέτατε ποτέ πως η οξύτητα ενός ξύλου μπορεί να επηρεάσει τη βαφή του αλλά και τη βιομηχανική παραγωγή προϊόντων του, όπως MDF και μοριόπλακα;

 

Τα ξύλα γενικά είναι όξινα, δηλ. έχουν μια οξύτητα (γνωστή ως pH) που κυμαίνεται από 4,0 μέχρι 6,5. Η οξύτητα προσδιορίζει ουσιαστικά το pH των ελεύθερων οξέων του ξύλου και μετριέται πολύ απλά. Παίρνουμε ξυλοτεμαχίδια, τα ανακατεύουμε με κρύο ή ζεστό νερό και μετράμε με πεχάμετρο την οξύτητα του νερού. Μέτρηση με ζεστό νερό αυξάνει σημαντικά την οξύτητα.

Το κυριότερο οξύ του ξύλου πρέπει να ξέρουμε ότι είναι το οξικό οξύ. Ενδεικτικά σημειώνουμε ότι το κοινό ξύδι περιέχει περίπου 5% οξικό οξύ. Για να δούμε το εύρος της οξύτητας στα είδη, αναφέρουμε ορισμένες τιμές:


• Oregon pine: 4,2
• σουηδικό πεύκο: 5,1
• οξιά: 5,4
• έλατο: 5,8
• φτελιά: 6,4


Μεγάλη σημασία παίζει ωστόσο το πόσο φρέσκο και “υγρό” είναι το ξύλο, ενώ η οξύτητα του ξύλου αυξάνει μετά από αποθήκευση σε υγρό και θερμό περιβάλλον. Ο φλοιός έχει πάντοτε μεγαλύτερη οξύτητα σε σύγκριση με το ξύλο του ίδιου είδους. Όσο και αν ακούγεται παράξενο, η οξύτητα του ξύλου ως παράγοντας επηρεάζει καθοριστικά πολλές διαδικασίες και κατεργασίες, όπως π.χ. τη συγκόλληση των καπλαμάδων, τις βαφές, τη βιομηχανική παραγωγή MDF και μοριοπλακών (επιδρά στην ικανότητα πολυμερισμού των ρητινών
ουρίας - φορμαλδεΰδης), τη χημική πολτοποίηση για την παραγωγή χαρτοπολτού (ειδικά μάλιστα στα πεύκα), τη διάβρωση των κοπτικών μέσων (βλ. καταρράκτη) κατά την πρίση στρογγύλης ξυλείας στο πριστήριο.

 

Του Δρ. Γεώργιος Mαντάνης

Kαθηγητή του Τμήματος Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου του TEI Λάρισας, Παράρτημα Kαρδίτσας.